zondag 16 april 2017

Safety first!

Mag ik dan bij jou schuilen,
Als het nergens anders kan?
En als ik moet huilen,
Droog jij m’n tranen dan?

Daar zit je dan als ouder.
De zoveelste keer dat je mag uitleggen waar en hoe het allemaal begonnen is ... die gedragsproblemen, die strijd, die eeuwige onderhandelingen, die dodelijke vermoeidheid bij jezelf.
De zoveelste keer dat je in je gedachten heen en weer geslingerd wordt. Dat alle details, die zo schijnbaar gemakkelijk over je lippen komen, weer levende werkelijkheid voor je worden. Dat er gezegd wordt: "je praat er zo makkelijk over," en dat je toegeeft, ja zelfs glimlacht: "ach ja, je groeit er in mee, het is niet van de één op andere dag zo gegaan."

Alsof daar alles mee gezegd is.
Alsof men dat ook zo graag wil horen: het valt eigenlijk allemaal reuze mee, deze ouders hebben de situatie prima onder controle.

De zoveelste keer dat je, eenmaal thuisgekomen, compleet instort.
Dat je beseft dat je schouders dit niet meer kunnen dragen.
Dat je je realiseert dat alle gebeurtenissen zo enorm buiten de realiteit staan van de wereld om je heen.
Dat je zo doodeenzaam bent.

Als er een regel komt
Waar ik niet aan voldoen kan
Mag ik dan bij jou?
En als ik iets moet zijn,
Wat ik nooit geweest ben,
Mag ik dan bij jou?

Dat je je ineens realiseert dat jij de enige in het leven van je kind bent die hem veiligheid kan bieden.

Vechten, vluchten of bevriezen
Als we kijken naar de dierenwereld, dan vinden we het niet gek dat een paard weleens op hol slaat. Hoe zou een paard zich voelen als het op hol slaat? Precies, de emotie is dan angst. Paarden zijn vluchtdieren en als ze bang zijn dan rennen ze heel hard weg van het gevaar. Hier denken paarden niet over na, ze volgen gewoon hun instinct. De emotie angst roept bij paarden nog meer gedrag op.
Stel dat een paard niet kan vluchten. Wat zal een paard dan gaat doen? Klopt: vechten of bevriezen.
Beide gedragingen zijn ook reacties op angst. Vechten betekent bij een paard dat het zal gaan steigeren, bijten of trappen (of allemaal tegelijk). Bevriezen is eigenlijk precies wat je denkt dat het is: het paard verstijft van angst en beweegt helemaal niet meer.

Bij mensen werkt dit precies hetzelfde. Wij reageren van nature op angst door te bevriezen, te vluchten of te vechten.
Als we onze omstandigheden als onveilig ervaren, dan kun je angst ontwikkelen.

Zou angst door onveiligheid de gedragsproblemen kunnen veroorzaken
die we van een kind zien?

Stel dat dat iedere dag terugkeert: je moet naar een omgeving waar je je onveilig voelt en een angst voor hebt ontwikkeld. Wat zou jij dan doen? Vechten, vluchten of bevriezen?
Kinderen met de diagnose autisme reageren vaak heftiger in dezelfde omstandigheden als andere kinderen. Zij ervaren bijvoorbeeld de schoolklas anders en dat is voor andere mensen vaak moeilijk te begrijpen: hoe kan iemand zich nu onveilig voelen in deze gezellige klas?

"Alle kinderen die zich nu niet lekker meer voelen op school – en dat zijn er heel veel en dit aantal groeit gestaag – willen authentiek blijven en zich niet aanpassen aan de verplichte 'mal' waarin ze moeten passen. Zij zijn voor mij de klokkenluiders, die onze hele volwassen samen(over)leving aan het wakker schudden zijn. En wat een kind dat uitvalt (en thuis komt te zitten) of zich niet lekker voelt (en probleemgedrag gaat vertonen) aan zijn ouder(s) vraagt is: “Kies je voor mij of voor het 'systeem'?"
Wat ik vaak voel en zie, is dat ouders in strijd gaan met het onderwijssysteem en andersom, terwijl het al helemaal niet meer om het kind gaat." *


Vernieuwende manier van denken
Waar de maatschappij en de hulpverlening grotendeels gericht lijken te zijn op het verbeteren van probleemgedrag, het aanpassen van het kind aan de maatschappij en het zoeken naar de juiste medicatie om zo uitspattingen te voorkomen ... richt een enkeling zich op het zoeken naar de oorzaak van de problematiek.
In grote lijnen wordt dat door de reguliere hulpverlening ook gedaan, maar als het erop aankomt lijkt autisme toch een 'ziekte' te zijn. Op z'n minst een 'afwijking', iets wat zoveel mogelijk aangepast moet worden aan het 'normale'.

Maar zijn de gevolgen van autisme wel te bestrijden?
Zijn gedragingen wel om te buigen?
Mag je van iemand met autisme verwachten dat hij zich aanpast aan het 'reguliere' denken?
Ligt op de bodem van al deze vragen niet de oorzaak, namelijk: onveiligheid, angst?

Want als ik bij jou mag,
Mag jij altijd bij mij
Kom wanneer je wilt,
‘k hou een kamer voor je vrij.

Als het einde komt,
En als ik dan bang ben,
Mag ik dan bij jou?
Als het einde komt,
En als ik dan alleen ben,
Mag ik dan bij jou?


Dat je je ineens realiseert dat jij de enige in het leven van je kind bent die hem veiligheid kan bieden.

Dat je je ineens realiseert dat jij pas op de plaats kunt maken.

Dat je je ineens realiseert ... dat alle hulp, weekendopvang, begeleiding, gesprekken, therapie ... de angst bij je kind weleens zouden kunnen versterken.

Dat je je ineens realiseert dat jij de enige bent die uit het 'systeem' kunt stappen en andere keuzes kunt maken.

Dat je je ineens realiseert dat jij als enige geroepen bent om vanuit jouw kind naar de wereld te kijken. En niet andersom!

Dat je je ineens realiseert dat jij de enige bent
die de vraag van je kind kan beantwoorden:

Mag ik dan bij jou?

Liefs van Henny


* Overgenomen uit een pleidooi voor B-3 onderwijs, particulier onderwijs.









1 opmerking:

  1. Heel goed. Zou je het voor mij in vijf zinnen kunnen zeggen? Ik raakte de draad ergens kwijt.

    Ooit ben ik voor mijn kind opgekomen. Dat was erg moeilijk.

    BeantwoordenVerwijderen