zaterdag 10 juni 2017

Mogen zijn wie je bent ... een heel proces

Wat is de tijd?
Een handvol zand,
dat driftig door mijn vingers glijdt
en zich bij and're zandjes vlijt
van eeuwige vergetelheid.

Ooit heb ik deze dichtregels van Marinus Nijsse uit mijn hoofd geleerd. Kennelijk maakte het gedicht indruk. En geregeld komen ze me heel helder voor de geest. Want wat gaat het leven snel, wat vliegt de tijd. Of beter gezegd: wij vliegen door de tijd! Wij en onze kinderen.
Het lijkt nog maar zo kort geleden dat onze jongens hun eerste stapjes zetten, hun eerste woordjes spraken en dat ik hen uitzwaaide bij de peuterspeelzaal. Bij de oudste begon die ontwikkeling al 15 jaar geleden en bij de jongste bijna 13 jaar. Peuters waren het toen. En nu pubers.
Maar daarover wil ik het niet hebben. Dat zijn mijmeringen die tevoorschijn komen als ik overdenk wat de afgelopen jaren hier heeft plaatsgevonden.

En daar wil ik het over hebben.
Over het proces.
Het proces wat zich voltrekt in de loop van de tijd.
In ieders leven voltrekt zich een proces.
Maar de grote vraag is ... leer je er ook van?

Er is zo ontzettend veel gebeurd rondom het autisme van onze jongste, dat ik de vurige hoop koester dat het hierbij blijft. Dat de rest van ons leven gewoon wat kabbelt en vooral voorspelbaar wordt. Maar ach, de tijd (je weet wel, die handvol zand ...) heeft mij geleerd dat ik die wens beter in de ijskast kan zetten.
Maar dan hoop ik evengoed nog dat de gebeurtenissen niet meer zo over elkaar heen tuimelen.

Dat we zo af en toe even op adem mogen komen.
Al is het maar om het proces onder woorden te brengen
en er van te leren!


En begrijp me niet verkeerd. Ik klaag niet, want in zo'n adempauze zitten we nu. Althans, het is wat stiller en er gebeuren even geen schokkende dingen. Dat voelt als een pauze.
Maar mijn gedachten staan nooit stil. Er ontwikkelt zich wel een heleboel. En daarover wil ik wat schrijven. Wie weet, help ik je ermee en herken je jezelf erin.

Allereerst een bemoediging van de bovenste plank. Autisme-deskundige Martine Delfos hoorde ik deze week in een interview zeggen:

"Vader en moeder zijn van een kind met autisme,
is het zwaarste wat je als ouder kan overkomen."

Dus mocht jij als ouder van zo'n bijzonder kind nog steeds denken dat alles wat mis loopt aan jou ligt!? Laat ik je dan bemoedigen met haar woorden. Stop met denken dat het aan jouw opvoeding ligt. Ik weet het, de omstandigheden plus je omgeving willen het je maar al te graag doen geloven. Maar het tegendeel is waar: wie kent het kind beter dan zijn eigen ouders? Dus: wie weten ten diepste het beste wat goed is voor het kind?

Echte hulpverlening moet ouders leren om in hun kracht te gaan staan,
om het geloof in zichzelf terug te krijgen,
om hun 'vader- en moederinstinct' weer te durven laten spreken.

En dat is les 1 uit mijn afgelopen 12 jaar: de hulpverlening die wij gehad hebben is absoluut onmisbaar geweest. Op meerdere momenten een geschenk uit de hemel. Maar ik ben blij dat er een moment gekomen is waarop ik 'zelf ben gaan nadenken'. En ik zet het bewust tussen haakjes, want nadenken doe ik non-stop, mijn hele leven lang al. Het is meer een soort proces van om-denken. Er tegenaan lopen dat de hulpverlening denkt dat iets goed voor je kind is, terwijl jij zo'n overduidelijk onderbuik-moederhart-oerinstinct-gevoel krijgt ... ernaar durft te gaan luisteren ... en zélf keuzes gaat maken.

Waarom zou Martine Delfos zo'n uitspraak doen? In mijn beleving is het op jezelf teruggeworpen worden als ouder, een waar dieptepunt in je leven. Jouw kind, met zijn geringe inlevingsvermogen, heeft zo vaak het diepste van jouw emoties naar boven weten te halen. En dan ben je op je aller-kwetsbaarst, een open zenuw gelijk.
Maar het is niet alleen je kind die het je aandoet, het kan ook je omgeving zijn. Helaas weet ik uit ervaring wat Martine Delfos bedoelt: het is de meest eenzame manier van ouderschap.
En daarom is het zo van levensbelang dat je als vader en moeder één bent, elkaar steunt, elkaar afwisselt en elkaar bemoedigt. Maar ook het contact met andere 'lotgenoten-ouders' kan heel goed zijn. Je voelt elkaar soms zomaar aan, zonder woorden. Zonder dat je alles wat je doet en laat uit moet leggen. Zonder dat de (goedbedoelde) adviezen om je oren vliegen. Zonder ... dat je de onuitgesproken gedachten en woorden aanvoelt. En juist deze laatste dingen deel je met elkaar. Iedere keer als ik andere 'lotgenoten-ouders' spreek, is dit het eerste wat me opvalt. Hoe verschillend ieder kind en iedere ouder is, hoe verschillend ook iedere situatie is, er is altijd weer een enorme herkenning.

Marcel van Herpen, onderwijsdeskundige, auteur en spreker
 
En zoals jij dan jezelf kan zijn, zo geldt dat ook voor je kind. Mijn eerste les van het proces heeft als resultaat dat ik anders naar ons kind ben gaan kijken. In plaats van denken vanuit tekorten, vanuit onvermogen, vanuit een stoornis, ... ben ik hem gaan zien als 'goed zoals hij is'.

En dan wordt het op jezelf teruggeworpen worden als ouder, ineens het mooiste wat je kan overkomen! Je voelt dat je in je kracht komt. In je oerkracht. Je krijgt weer geloof en vertrouwen in jezelf. Goddank, want jij bent vader, jij bent moeder van dit prachtige kind. Zo anders, zo uniek, zo kwetsbaar, zo kostbaar!

"Mijn kinderen zijn niet van mij.
Ze zijn van zichzelf.
En hoe meer ik dat besef, hoe meer ik ze kan zien hoe ze werkelijk zijn.
Natuurlijk worden ze beïnvloed door mijn genen,
mijn familielijn en mijn gedrag, maar dat ZIJN ze niet.
En dat vind ik een bevrijdend idee.
Ik hoef ze niet te redden, ik hoef ze niet te behoeden voor verdriet of pijn,
ze hebben hun eigen weg te gaan.
En wat ik te doen heb als vader is ze echt zien en ze uitdagen en stimuleren en koesteren om dicht bij die bron te blijven.
En dat is een pittige, maar prachtige taak.
 
Kinderen komen bij je en reizen een tijdje met je mee.
Wat wij te doen hebben is zien wie ze werkelijk zijn.
En ze stimuleren daar meer van te laten zien."

(Jeroen de Jong, www.praktijkvader.nl)


Mogen zijn wie je bent. Dat is pas geluk!

Wordt vervolgd :)

Liefs van Henny


1 opmerking: